Umów wizytę ✆ 698 023 747
Problemy zdrowotne

Psychoza: objawy, przyczyny i kiedy szukać pomocy

Konsultacja merytoryczna: zespół Soulmedic
Schemat psychozy i możliwości wsparcia
Spis treści

Psychoza to stan, w którym odbiór rzeczywistości zostaje zaburzony: pojawiają się urojenia, omamy (najczęściej słuchowe) albo wyraźna dezorganizacja myślenia i zachowania. Nie jest osobną chorobą, tylko zespołem objawów, który może wystąpić w przebiegu wielu zaburzeń: pierwotnych zaburzeń psychotycznych opisanych w ICD-11 w rozdziale „schizofrenia lub inne pierwotne zaburzenia psychotyczne”, ale też ciężkiej depresji, choroby afektywnej dwubiegunowej, działania substancji psychoaktywnych czy chorób somatycznych. Okres wyraźnego nasilenia takich objawów nazywa się epizodem psychotycznym. Psychiatria nie ma jednej, powszechnie przyjętej definicji psychozy, ale jej kliniczny rdzeń jest zgodny: urojenia, omamy i zaburzenia myślenia (Gaebel i Zielasek, 2015). Psychoza wymaga pilnej oceny psychiatrycznej, a przy groźbach samobójczych, głosach wydających polecenia lub silnej agresji trzeba dzwonić na 112 albo zgłosić się na SOR lub izbę przyjęć szpitala z oddziałem psychiatrycznym. W mniej ostrych przypadkach właściwym krokiem jest szybka konsultacja psychiatryczna, nie samodzielna obserwacja.

Krótko mówiąc:

  • Osoba w ostrej psychozie potrzebuje pilnej oceny psychiatrycznej, a przy groźbach samobójczych, głosach nakazujących lub silnej agresji trzeba wezwać pomoc pod numerem 112.
  • Epizod psychotyczny może pojawić się nagle lub rozwijać stopniowo, a krótszy czas od pierwszych objawów do rozpoczęcia leczenia wiąże się z lepszym rokowaniem.
  • Przyczyny psychozy obejmują czynniki genetyczne, środowiskowe, a także choroby somatyczne, które należy wykluczyć przed rozpoczęciem terapii.
  • Objawy pozytywne obejmują urojenia i omamy, natomiast negatywne cechują się apatią, zubożeniem mowy i brakiem motywacji; wczesne rozpoznanie jednych i drugich ułatwia szybsze sięgnięcie po pomoc.
  • Wsparcie bliskich, spokojna rozmowa oraz szybkie zgłoszenie się do specjalisty mogą skrócić czas, jaki upływa do rozpoczęcia leczenia.

Czym jest psychoza i epizod psychotyczny?

Psychoza nie jest jedną chorobą, tylko zespołem objawów, który może pojawić się w przebiegu wielu różnych zaburzeń. W klasyfikacji WHO ICD-11 pierwotne zaburzenia psychotyczne (m.in. schizofrenia, zaburzenie schizoafektywne i zaburzenie urojeniowe) tworzą osobny rozdział (6A20-6A2Z), a objawy psychotyczne mogą też towarzyszyć zaburzeniom nastroju, używaniu substancji i chorobom somatycznym. Dlatego psychoza wymaga oceny specjalistycznej i różnicowania z przyczynami medycznymi, a nie jest jednostką, którą można rozpoznać po jednej rozmowie.

Warto od razu rozróżnić dwie sytuacje:

  • Pojedynczy epizod psychotyczny - może wystąpić raz, np. pod wpływem silnego stresu, braku snu lub substancji psychoaktywnych, i nie oznacza automatycznie choroby przewlekłej.
  • Zaburzenia psychotyczne o charakterze przewlekłym - wymagają długofalowej opieki psychiatrycznej i regularnej kontroli stanu psychicznego.

Każdy epizod wymaga pełnego wywiadu lekarskiego, badania somatycznego i sprawdzenia, czy objawy nie wynikają z infekcji, zaburzeń metabolicznych, urazu głowy albo działania leków lub substancji. Brytyjska wytyczna NICE CG178 wymienia w ocenie pierwszego epizodu m.in. pełne badanie fizykalne pod kątem chorób somatycznych (w tym organicznych zaburzeń mózgu) oraz leków, które mogą wywoływać objawy psychotyczne. Bez tego etapu diagnoza pozostaje niepełna, a leczenie ryzykuje ominięcie prawdziwej przyczyny.

Psychozy są częstsze, niż się zwykle sądzi. W fińskim badaniu populacyjnym (8028 osób) rozpowszechnienie wszystkich zaburzeń psychotycznych w ciągu życia wyniosło ok. 3% (Perälä i wsp., 2007), a według amerykańskiego NIMH co roku psychozy doświadcza od 15 do 100 osób na 100 tys., najczęściej między późnym okresem dorastania a połową trzeciej dekady życia (NIMH). Według WHO ponad dwie trzecie osób z psychozą na świecie nie otrzymuje specjalistycznej opieki psychiatrycznej.

Jakie są objawy psychozy: pozytywne, negatywne i wczesne sygnały?

Objawy psychozy dzieli się na dwie główne grupy, a rozróżnienie to pomaga zrozumieć, dlaczego obraz choroby bywa tak różny u różnych osób. Taki podział stosują m.in. materiały edukacyjne NIMH i wytyczne NICE.

Objawy pozytywne to te, które dodają coś do normalnego funkcjonowania psychicznego:

  • Urojenia, czyli fałszywe, sztywno utrzymywane przekonania, np. o prześladowaniu, wielkości własnej osoby czy nasyłaniu myśli.
  • Omamy, najczęściej słuchowe (głosy komentujące zachowanie lub wydające polecenia), rzadziej wzrokowe, węchowe czy dotykowe.
  • Dezorganizacja myślenia, widoczna w chaotycznej, urywanej mowie, w której trudno śledzić logiczny wątek.
  • Dezorganizacja zachowania, od pobudzenia po dziwaczne, niecelowe czynności.

Objawy negatywne oznaczają ubytek funkcji, które normalnie są obecne:

  • Apatia i wyraźny spadek motywacji do codziennych aktywności.
  • Anhedonia, czyli niezdolność do odczuwania przyjemności z rzeczy, które wcześniej sprawiały radość.
  • Spłycenie afektu - twarz i głos stają się mniej wyraziste emocjonalnie.
  • Zubożenie mowy, ograniczenie wypowiedzi do krótkich, ubogich treściowo zdań.

Wskazówka praktyczna: Objawy negatywne bywają mylone z depresją lub lenistwem, bo są ciche i mniej dramatyczne niż urojenia. Wycofanie i spadek napędu często pojawiają się jeszcze przed ostrymi objawami, w tzw. fazie prodromalnej (Yung i McGorry, 1996), a po ustąpieniu urojeń i omamów bywają najbardziej uporczywe.

Przed pełnoobjawowym epizodem często pojawiają się prodromy: wycofanie z relacji, spadek wyników w pracy lub szkole, zaburzenia snu, trudności z koncentracją i jasnym myśleniem, podejrzliwość, niezwykłe lub bardzo intensywne przekonania oraz zaniedbanie higieny. Taką listę sygnałów ostrzegawczych podaje NIMH, a osoby z takimi objawami określa się w badaniach jako grupę klinicznie wysokiego ryzyka psychozy (Fusar-Poli i wsp., 2013). Wytyczna NICE zaleca, by osobę z takimi objawami, która cierpi lub gorzej funkcjonuje, kierować bez zwłoki do specjalistycznej oceny psychiatrycznej. Rozpoznanie tych sygnałów u siebie lub bliskiej osoby daje czas na reakcję, zanim dojdzie do ostrego kryzysu.

Jakie są przyczyny psychozy? Model biopsychospołeczny

Psychoza rzadko ma jedną przyczynę. Współczesne rozumienie opiera się na modelu biopsychospołecznym, w którym podatność biologiczna spotyka się z czynnikami środowiskowymi i wyzwala objawy w konkretnym momencie życia. Przegląd parasolowy 55 metaanaliz (683 badania, 170 badanych czynników) pokazał, że najsilniej z psychozą wiąże się wcześniejszy stan klinicznie wysokiego ryzyka, a wśród czynników o słabszym, lecz spójnym związku są m.in. trauma w dzieciństwie, dorastanie w dużym mieście i migracja (Radua i wsp., 2018).

Do głównych grup przyczyn należą:

  • Czynniki genetyczne i neurobiologiczne - dziedziczna podatność oraz zaburzenia w przekaźnictwie dopaminergicznym i glutaminianergicznym w mózgu. Według tzw. hipotezy dopaminowej różne czynniki ryzyka (geny, powikłania ciążowe, stres, substancje) zbiegają się w nadaktywności układu dopaminowego w prążkowiu, która sprawia, że neutralne bodźce nabierają nadmiernego znaczenia (Howes i Kapur, 2009).
  • Czynniki środowiskowe - trauma, przewlekły stres, długotrwały brak snu oraz substancje psychoaktywne. Ryzyko związane z konopiami rośnie z częstością używania i mocą preparatu: w europejskim badaniu 901 osób z pierwszym epizodem psychozy i 1237 osób z grupy kontrolnej codzienne używanie konopi wiązało się z ponad trzykrotnie wyższym ryzykiem psychozy, a codzienne używanie odmian o wysokiej zawartości THC z blisko pięciokrotnie wyższym (Di Forti i wsp., 2019).
  • Przyczyny somatyczne - infekcje ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia metaboliczne, urazy głowy oraz choroby autoimmunologiczne (np. autoimmunologiczne zapalenie mózgu z przeciwciałami przeciw receptorowi NMDA) mogą wywoływać objawy nie do odróżnienia od psychozy pierwotnej bez badań dodatkowych. Takie stany nazywa się psychozami wtórnymi; przemawiają za nimi nietypowy obraz kliniczny i czasowy związek objawów z chorobą lub substancją (Keshavan i Kaneko, 2013).

Dlatego podłoża czysto psychiatrycznego nie zakłada się, dopóki nie zostaną wykluczone przyczyny medyczne. To pierwszy krok w diagnostyce psychozy.

Jak przebiega epizod psychotyczny: od pierwszych zmian do decyzji o hospitalizacji?

Psychoza może narastać stopniowo, tygodniami lub miesiącami, albo pojawić się nagle, w ciągu kilku dni. Nagły początek, zwłaszcza po urazie głowy, wysokiej gorączce lub zażyciu substancji, wymaga innego traktowania niż powolne narastanie objawów u osoby z wcześniejszymi trudnościami adaptacyjnymi.

Gdy objawy są łagodne i osoba zachowuje częściowy wgląd w swój stan, możliwa jest opieka ambulatoryjna z częstymi wizytami kontrolnymi. Gdy pojawia się silne pobudzenie, brak krytycyzmu wobec własnych zachowań lub zagrożenie bezpieczeństwa, konieczna bywa hospitalizacja psychiatryczna.

Schematyczny obraz przebiegu epizodu psychozy

Czas, jaki upływa od pierwszych objawów do rozpoczęcia leczenia (tzw. okres nieleczonej psychozy), ma znaczenie dla dalszego rokowania. W przeglądzie 26 badań obejmujących 4490 osób z pierwszym epizodem dłuższy okres bez leczenia wiązał się z gorszym nasileniem objawów i funkcjonowaniem po 6 i 12 miesiącach oraz z mniejszą szansą na remisję, a związek ten był niezależny od funkcjonowania sprzed choroby (Marshall i wsp., 2005); metaanaliza 33 prób potwierdziła niewielki, lecz spójny związek także z wynikami długoterminowymi (Penttilä i wsp., 2014). Programy wczesnej interwencji dają lepsze wyniki niż standardowa opieka we wszystkich mierzonych obszarach (10 badań z randomizacją, 2176 pacjentów; Correll i wsp., 2018), dlatego NICE zaleca, by były dostępne dla każdej osoby z pierwszym epizodem, niezależnie od wieku i czasu trwania objawów. To jeden z najsilniejszych argumentów za tym, by nie zwlekać z konsultacją.

Kiedy pilnie szukać pomocy przy psychozie? Sygnały alarmowe

Niektóre objawy wymagają natychmiastowej reakcji, bez czekania na najbliższy wolny termin u specjalisty.

  1. Groźby samobójcze lub wypowiedzi o chęci zrobienia sobie krzywdy.
  2. Głosy nakazujące konkretne działania, zwłaszcza szkodliwe dla siebie lub innych.
  3. Silna agresja słowna lub fizyczna wobec otoczenia.
  4. Skrajne splątanie, dezorientacja co do miejsca i czasu.
  5. Nagły początek objawów po urazie głowy, wysokiej gorączce lub zażyciu substancji psychoaktywnych.

W każdej z tych sytuacji Ministerstwo Zdrowia zaleca wezwanie numeru alarmowego 112 (lub pogotowia 999) albo zgłoszenie się na SOR lub izbę przyjęć szpitala, w którym działa oddział psychiatryczny. Gdy objawy są niepokojące, ale nie zagrażają bezpośrednio życiu, pierwszym krokiem jest pilny kontakt z psychiatrą, poradnią zdrowia psychicznego albo centrum zdrowia psychicznego, gdzie nie trzeba skierowania ani wcześniejszych zapisów. W kryzysie emocjonalnym można też zadzwonić pod całodobowy numer 116 123 albo do Centrum Wsparcia pod 800 70 2222. Przed wezwaniem pomocy warto zanotować, kiedy pojawiły się objawy, czy osoba przyjmowała jakieś substancje i czy w rodzinie występowały już podobne epizody.

Sytuacja Co zrobić Gdzie lub pod jaki numer
Groźby samobójcze, głosy nakazujące, silna agresja, skrajne splątanie Natychmiast wezwij pomoc i nie zostawiaj osoby samej 112 lub 999; SOR albo izba przyjęć szpitala z oddziałem psychiatrycznym
Nasilone objawy psychotyczne bez bezpośredniego zagrożenia życia Pilna ocena lekarska w ciągu najbliższych dni Psychiatra, poradnia zdrowia psychicznego albo centrum zdrowia psychicznego (bez skierowania i zapisów)
Kryzys emocjonalny, potrzeba rozmowy, obawa o bliską osobę Zadzwoń po wsparcie i poradę, jak dalej postępować 116 123 (całodobowo) lub 800 70 2222 (Centrum Wsparcia)
Stan ustabilizowany przez psychiatrę, powrót do codzienności Konsultacja psychologiczna i psychoterapia jako uzupełnienie leczenia Psycholog lub psychoterapeuta, stacjonarnie albo online

Jak pomóc osobie z podejrzeniem psychozy?

Bliscy odgrywają dużą rolę w skróceniu czasu do rozpoczęcia leczenia, choć sama rozmowa z osobą w kryzysie bywa trudna emocjonalnie. Zalecenia pierwszej pomocy w psychozie, wypracowane w międzynarodowym panelu 157 pacjentów, opiekunów i klinicystów (Langlands i wsp., 2008), sprowadzają się do kilku zasad: mów krótkimi, prostymi zdaniami, nie bagatelizuj ani nie kwestionuj urojeń i omamów, oceń ryzyko i zadbaj o bezpieczeństwo.

  • Mów prostym, spokojnym językiem i unikaj długich, złożonych wyjaśnień.
  • Potwierdzaj uczucia osoby („widzę, że się boisz”), zamiast oceniać jej przeżycia.
  • Nie wdawaj się w kłótnię ani logiczną konfrontację z treścią urojeń - to zwykle pogłębia nieufność, zamiast ją zmniejszać.
  • Usuń z otoczenia przedmioty, które mogłyby posłużyć do zrobienia sobie lub komuś krzywdy.
  • Zbierz informacje przydatne lekarzowi: od kiedy trwają objawy, jakie leki lub substancje osoba przyjmowała, czy w rodzinie występowały podobne stany.
  • Jeśli sytuacja wymyka się spod kontroli, poproś o wsparcie sąsiadów, rodzinę lub odpowiednie służby - nie musisz radzić sobie sam.

Wskazówka praktyczna: W ostrej fazie psychozy osoba często nie ma wglądu we własny stan. Próby przekonania jej, że urojenia są nieprawdziwe, rzadko działają i mogą osłabić relację, która będzie potrzebna później, w procesie leczenia.

Więcej praktycznych wskazówek dla rodziny znajdziesz w tekście o tym, jak bliscy mogą wspierać osobę w kryzysie psychicznym.

Jak wygląda diagnostyka i leczenie psychozy? Psychiatra, badania i miejsce psychoterapii

Diagnoza psychozy zawsze zaczyna się od wykluczenia przyczyn organicznych, czego wymagają zarówno wytyczne NICE, jak i przegląd psychoz wtórnych (Keshavan i Kaneko, 2013). Lekarz może zlecić badania krwi, badania obrazowe mózgu (np. tomografię lub rezonans) oraz konsultacje neurologiczne, jeśli obraz kliniczny sugeruje podłoże somatyczne, infekcyjne lub autoimmunologiczne. Rozpoznanie ma też skutki formalne: zgodnie z ustawą o broni i amunicji (art. 15) pozwolenia na broń nie wydaje się m.in. osobom z zaburzeniami psychicznymi lub istotnymi zaburzeniami funkcjonowania psychologicznego, a od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie w terminie 30 dni (art. 15h).

To psychiatra podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu: ustala rozpoznanie, ocenia potrzebę hospitalizacji i prowadzi leczenie farmakologiczne. Ten artykuł nie opisuje konkretnych leków - dobór terapii farmakologicznej należy wyłącznie do lekarza prowadzącego.

Psychoterapia jest częścią standardowego leczenia, nie dodatkiem: wytyczna NICE zaleca zaproponowanie terapii poznawczo-behawioralnej każdej osobie z psychozą lub schizofrenią oraz interwencji rodzinnej każdej rodzinie, która mieszka z chorym lub jest z nim w bliskim kontakcie. W opiece ambulatoryjnej poza szpitalem zwykle zaczyna się ją, gdy stan psychiczny jest już ustabilizowany:

  • Pomaga w powrocie do ról społecznych, zawodowych i rodzinnych po ostrym epizodzie.
  • Wspiera pracę z całą rodziną, ułatwiając komunikację i zmniejszając ryzyko nawrotu: ustrukturyzowane oddziaływania rodzinne (psychoedukacja bliskich, praca nad komunikacją) prowadzone w ramach leczenia specjalistycznego zmniejszały w przeglądzie Cochrane (32 badania z randomizacją, 2981 osób) częstość nawrotów o niemal połowę, choć autorzy zastrzegają, że jakość części badań była niska i efekt może być przeszacowany (Pharoah i wsp., 2010).
  • Terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na psychozę zmniejsza nasilenie urojeń i omamów w stopniu małym do umiarkowanego, jak pokazała metaanaliza sieciowa badań z randomizacją (Bighelli i wsp., 2018).
  • Buduje relację terapeutyczną: jakość przymierza między pacjentem a terapeutą należy do najlepiej udokumentowanych czynników skuteczności psychoterapii niezależnie od nurtu (metaanaliza 295 badań, ponad 30 tys. pacjentów; Flückiger i wsp., 2018).

Doświadczenie psychozy nie przesądza o dalszym życiu: według WHO co najmniej jedna trzecia osób ze schizofrenią jest w stanie w pełni wyzdrowieć, a skuteczne formy opieki pozwalają wielu innym wrócić do satysfakcjonującego funkcjonowania.

Diagnostyka różnicowa bywa też potrzebna wobec innych zaburzeń psychicznych, w których mogą pojawiać się objawy psychotyczne. Osobny artykuł omawia pierwsze objawy i wsparcie przy schizofrenii u młodych dorosłych, a inny katatonię, czyli zespół zaburzeń ruchu i reaktywności, który może towarzyszyć psychozie.

Jak umówić psychoterapię w Soulmedic po ustabilizowaniu stanu?

Gdy ostra faza epizodu psychotycznego mija i psychiatra potwierdza, że stan jest stabilny, psychoterapia staje się realną opcją wsparcia w powrocie do codzienności. Nie zastępuje leczenia psychiatrycznego, ale pomaga odbudować relacje, wrócić do pracy lub nauki i przepracować lęk związany z doświadczeniem kryzysu. Warto wiedzieć, że w zespole Soulmedic nie ma lekarza: farmakoterapię i diagnostykę psychiatryczną w ostrej fazie psychozy prowadzi psychiatra poza centrum, a gdy nie wiesz, dokąd się zwrócić, podpowiemy. Pierwszym krokiem w Soulmedic jest konsultacja psychologiczna, podczas której można omówić, czego potrzebujesz po kryzysie, i zaplanować dalszą pracę.

Centrum Psychoterapii Soulmedic oferuje konsultacje psychologiczne i psychoterapię indywidualną stacjonarnie w Krakowie oraz online dla dorosłych i młodzieży w wieku 14-17 lat. Terapeuci Soulmedic pracują w różnych nurtach, przede wszystkim poznawczo-behawioralnym i psychodynamicznym, a także systemowym, humanistycznym (Gestalt) i integracyjnym; nurt i osobę terapeuty możesz wybrać samodzielnie na stronach nurtów, skorzystać z narzędzia Pomóż mi wybrać albo poprosić o dobór podczas konsultacji psychologicznej. Sesje odbywają się zazwyczaj raz w tygodniu (50 min); w nurcie psychodynamicznym lub w trudniejszym okresie bywa to dwa razy w tygodniu, a pod koniec terapii spotkania mogą być rzadsze.

Jeśli po konsultacji z psychiatrą szukasz miejsca, w którym możesz przepracować skutki kryzysu psychicznego, termin konsultacji zarezerwujesz przez kalendarz online, a aktualne ceny znajdziesz w cenniku. Bliscy osoby po epizodzie także mogą skorzystać z konsultacji psychologicznej, by lepiej rozumieć, jak wspierać ją na co dzień.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Konsultacja merytoryczna: zespół Soulmedic.

Najczęściej zadawane pytania

Jak zachowuje się osoba w psychozie?

Osoba w epizodzie psychotycznym może wypowiadać treści urojeniowe, reagować na głosy, które słyszy tylko ona, mówić chaotycznie lub wycofywać się z kontaktu. Zachowanie bywa trudne do zrozumienia dla otoczenia, bo odpowiada raczej temu, czego osoba doświadcza wewnętrznie, niż rzeczywistej sytuacji wokół niej. Psychoza nie oznacza przy tym, że osoba musi być agresywna.

Od czego robi się psychoza?

Psychoza wynika zwykle z połączenia podatności biologicznej z czynnikami środowiskowymi, takimi jak silny stres, trauma, brak snu lub substancje psychoaktywne; z podwyższonym ryzykiem objawów psychotycznych wiąże się zwłaszcza intensywne używanie konopi o wysokiej zawartości THC. Może też mieć podłoże somatyczne, np. infekcję, uraz mózgu lub zaburzenie metaboliczne, dlatego zawsze wymaga oceny lekarskiej.

Jak pomóc osobie z psychozą?

Mów prostym, spokojnym językiem, potwierdzaj emocje bez wchodzenia w spór o treść urojeń i zadbaj o bezpieczeństwo otoczenia. Jeśli pojawiają się groźby samobójcze, polecenia głosów lub silna agresja, dzwoń na 112 lub zgłoś się na SOR.

Jak wyglądają początki psychozy?

Wczesne sygnały, zwane prodromami, obejmują wycofanie z relacji, spadek funkcjonowania w pracy lub szkole, problemy ze snem i trudności z koncentracją. Rozpoznanie tych objawów pozwala szybciej sięgnąć po pomoc psychiatryczną, zanim dojdzie do pełnoobjawowego epizodu.

Czy psychoterapia leczy psychozę?

Psychoterapia nie zastępuje leczenia psychiatrycznego, ale po ustabilizowaniu stanu przez psychiatrę wspiera powrót do ról społecznych i pracę z rodziną. Soulmedic oferuje taką formę wsparcia dla dorosłych i młodzieży w wieku 14-17 lat, stacjonarnie w Krakowie oraz online.

Czy psychoza to to samo co schizofrenia?

Nie. Psychoza to zespół objawów (urojenia, omamy, dezorganizacja), a schizofrenia to jedno z zaburzeń, w których psychoza występuje; w ICD-11 należy do rozdziału „schizofrenia lub inne pierwotne zaburzenia psychotyczne”. Objawy psychotyczne pojawiają się też w depresji, chorobie afektywnej dwubiegunowej, po substancjach i w chorobach somatycznych. Więcej o pierwszych objawach schizofrenii u młodych dorosłych piszemy osobno; psychozy nie należy też mylić z tzw. rozdwojeniem jaźni, które jest zaburzeniem dysocjacyjnym.

Czy psychoza może minąć sama?

Część epizodów (np. wywołanych substancją lub skrajnym stresem) ustępuje po usunięciu przyczyny, ale nie da się tego przewidzieć bez oceny lekarskiej, a czekanie ma swoją cenę: im dłuższy okres nieleczonej psychozy, tym gorsze wyniki leczenia i mniejsza szansa na remisję (Marshall i wsp., 2005; Penttilä i wsp., 2014). Dlatego nawet łagodne objawy warto skonsultować z psychiatrą, a przy sygnałach alarmowych dzwonić na 112.

Źródła

Rekomendacje

Treści na blogu mają charakter informacyjny i edukacyjny - nie zastępują konsultacji ze specjalistą ani diagnozy. Jeśli rozpoznajesz u siebie opisywane trudności, skonsultuj je z psychoterapeutą. Poznaj nasz zespół →

Przeczytaj również